Publikacje pedagogiczne

„Czytanie książek to najpiękniejsza zabawa, jaką sobie ludzkość wymyśliła.”
Wisława Szymborska

Dlaczego warto czytać dziecku?

Wiek przedszkolny to wyjątkowy okres w rozwoju człowieka. Jest to czas, w którym  kształtują się jego nawyki, w tym także czytelnicze.  Często nie doceniamy korzyści, jakie dają dziecku wspólne wyprawy w tajemniczy bajkowy świat. A jest ich naprawdę wiele.   Lektura, od niemowlęctwa stanowi dobrą stymulację dla rozwoju umysłu dziecka, pomaga zrozumieć świat i rządzące nim reguły, wzbogaca słownictwo i w sposób szczególny rozwija wyobraźnię. Treść bajek uczy dzieci odróżniania dobra od zła oraz skłania do zastanowienia się nad konsekwencjami własnych czynów. Czytanie pozwala poznać zasady prawidłowej konstrukcji zdań, przyspiesza proces rozpoznawania liter a także sprawia, że dziecko lepiej będzie radziło sobie w szkole.  Wspólne czytanie, jest także wspaniałą formą mądrego kontaktu z dzieckiem i doskonałą metodą wychowawczą, gdyż kształtuje więź między rodzicem a dzieckiem, ta zaś jest jedną z najważniejszych potrzeb rozwojowych malucha.
Należy pamiętać, że w dzisiejszych czasach, gdy wokół przeważają agresywne wzorce masowej kultury czytanie dzieciom książek, jest szczególnie istotne.  Media elektroniczne stanowią atrakcyjną i niewymagającą wysiłku intelektualnego rozrywkę, która jest coraz groźniejszą alternatywą dla czytania książek. W filmie, bajce czy grze komputerowej dziecko ma wszystko podane na tacy – nie musi wysilać się umysłowo, by zrozumieć przekaz. Są przesycone treścią, więc dziecko nie angażuje się w zrozumienie przekazu. Dzieła audiowizualne nie są w stanie tak aktywnie wpływać na rozwój psychofizyczny małego człowieka, jak potrafi to zrobić odpowiednio dobrana literatura.  Dlatego czytanie najlepiej zacząć jak najwcześniej, aby skojarzyć w umyśle dziecka, czytanie książek z przyjemnością i wspaniała przygodą.

 Jak wybrać dobrą lekturę dla dziecka?
Czytajmy dziecku codziennie minimum 20 minut. Wybierajmy książki:

  • skierowane do dziecka, zrozumiałe i przede wszystkim ciekawe dla niego
  • dostosowane do wieku i wrażliwości dziecka, nie wzbudzające niepokoju i lęków
  • sensowne – o czymś istotnym dla dziecka lub uczące czegoś ważnego
  • napisane poprawnym i pięknym językiem
  • kształtujące postawę optymizmu oraz wiary w siebie
  • rozwijające poczucie humoru, również abstrakcyjnego
  • rozwijające wrażliwość estetyczną
  • niosące przesłanie szacunku wobec ludzi, innych istot, zwierząt, uznanych norm społecznych

Pamiętaj, że codzienne czytanie dziecku:

  • zapewnia emocjonalny rozwój
  • rozwija słownictwo, pamięć i wyobraźnię
  • uczy myślenia, ćwiczy koncentrację
  • wzmacnia poczucie własnej wartości dziecka
  • uczy wartości moralnych
  • kształtuje nawyk czytania oraz zdobywania wiedzy
  • pomaga odnieść sukces w szkole
  • zapobiega uzależnieniu od telewizji, komputerów

 „Wybrane” propozycje książek, rekomendowanych do głośnego czytania dzieciom przez Fundację „ABCXXI – Cała Polska czyta dzieciom”:

Wiek 0-4 lata:
Marta Bogdanowicz (opracowanie) – Rymowanki – przytulanki
Paulette Bourgeois, Brenda Clark – seria o Franklinie
Jan Brzechwa – Wiersze i bajki
Gilbert Delahaye – seria o Martynce
Dimiter Inkiow – Ja i moja siostra Klara
Czesław Janczarski – Miś Uszatek
Janosch – Ach, jak cudowna jest Panama; Ja ciebie wyleczę, powiedział Miś
Astrid Lindgren – Lotta z ulicy Awanturników
Sam McBratney – Nawet nie wiesz, jak bardzo Cię kocham
Nele Most, Annet Rudolph – Wszystko moje; Co wolno, a czego nie wolno
Beata Ostrowicka – Lulaki, pan Czekoladka i przedszkole; Ale ja tak chcę
Joanna Papuzińska – śpiące wierszyki
Julian Tuwim – Wiersze dla dzieci
Wojciech Widłak – seria o panu Kuleczce
Wiek 4-6 lat:
Florence and Richard Atwater – Pan Popper i jego pingwiny
Hans Christian Andersen – Baśnie
Wanda Chotomska – Wiersze, Pięciopsiaczki
Carlo Collodi – Pinokio
Waclaw Čtvrtek – O gajowym Chrobotku; Bajki z mchu i paproci
Astrid Lindgren – seria o Pipi Pończoszance, Emil ze Smolandii
Hugh Lofting – seria o Doktorze Dolittle
Kornel Makuszyński – Przygody Koziołka Matołka
Małgorzata Musierowicz – Znajomi z zerówki
Alan A. Milne – Kubuś Puchatek, Chatka Puchatka
Renata Piątkowska – Opowiadania z piaskownicy; Nie ma nudnych dni
Małgorzata Strzałkowska – Leśne głupki; Wierszyki łamiące języki
Danuta Wawiłow – Wiersze
Wiek 6-8 lat:
Heather Amery – Mity greckie dla najmłodszych
Marcin Brykczyński – Ni pies, ni wydra
Jan Brzechwa – Pchła Szachrajka; Szelmostwa Lisa Witalisa
Kamil Giżycki – Wielkie czyny szympansa Bajbuna Mądrego
Frances Hodgson Burnett – Mała księżniczka
Tove Jansson – seria o Muminkach
Ludwik Jerzy Kern – Wiersze
Astrid Lingren – Dzieci z Bullerbyn; Mio, mój Mio
Gerald D. O’Nan – Mrówka Andy
Anna Onichimowska – Najwyższa góra świata
Anna Sójka – Czytam od A do Z
Małgorzata Strzałkowska – Rady nie od parady, Wiersze, że aż strach
Jan Whybrow – Księga straszliwej niegrzeczności
Piotr Wojciechowski – Z kufra pana Pompuła

Opracowanie: Natalia Chojnacka

 

Podobny obraz

Nasze dziecko idzie do przedszkola! Adaptacja- jak ja przetrwać?

„Jeżeli  twierdzisz,  że mi ufasz  –  ufaj  mi  całym sobą.  Ufaj  mi –  naprawdę.

Potrzebuję Twojej wiary we mnie. Ona unosi moje skrzydła.

Ty, moja mądra, dorosła Mamo we mnie wierzysz;

Ty, dorosły, potężny Tato –  ufasz, że dam radę,

więc ja – Wasz malutki syn, Wasza mała córeczka – PORADZĘ SOBIE.

Otoczony Twoimi ciepłymi zapewnieniami odnajdę w sobie siłę do tego, by sobie poradzić. Otulony Twoim wsparciem, Twoją

pewnością i wiarą we mnie – będę latał…”

Katarzyna Wnęk – Joniec  ‘Nie przydeptuj małych skrzydeł’

 

Jak przetrwać adaptację?

Adaptacja  oznacza przystosowanie do nowych warunków, poradzenie sobie, zgodę na zmianę. Adaptacja dotyczy przede wszystkim rodziców, ponieważ małe dziecko naśladuje i uczy się od nich. To istotny element wychowania. I nawet, gdy jeszcze nie umie mówić, mało rozumie – obserwuje rodziców i powtarza ich zachowania, gesty, miny, odczytuje mowę ich ciała – i naśladuje ją.

Wasz syn, córeczka dobrze was znają i trafnie rozpoznają nastroje. Dlatego, jeśli płaczesz, ono będzie także płakać. Jeśli w tobie jest napięcie, twoje dziecko nie  będzie spokojne. Zanim więc pomyślisz o adaptacji dziecka – pomyśl o swojej adaptacji i o swoich emocjach. To jest przede wszystkim twój problem – i twoje zadanie.

Początek jest zawsze trudny.

Nie ma się co oszukiwać. Większość dzieci mniej lub bardziej emocjonalnie przeżyje rozstanie z rodzicami i adaptację w nowym miejscu. Także dla rodziców, którzy jak dotąd byli jedynymi i najważniejszymi opiekunami dla swojego dziecka, stresem jest to, iż muszą swoje ukochane maleństwo pozostawić w nieznanym miejscu. Dla nich to także nowe, często emocjonalne przeżycie. Zaakceptujmy uczucia, które się pojawiają. Smutek, tęsknota, niepokój, czy lęk w początkowej fazie adaptacji do przedszkola są całkowicie naturalne i nie musimy się ich wypierać.

Jak długo trwa adaptacja do przedszkola?

U większości dzieci okres ten trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy. O jego rzeczywistej długości decyduje wiele czynników, takich jak dojrzałość emocjonalna konkretnego dziecka, sposób, w jaki do tej pory funkcjonowało, jak również postawa rodziców w tym początkowym okresie. Wcześniejsze wizyty w przedszkolu, zapoznanie się z salą, Panią wychowawczynią i zabawkami na pewno są pomocne, jednak jak pokazuje doświadczenie, nawet dzieci, które uczestniczyły w tzw. „dniach adaptacyjnych” nie zawsze bezboleśnie przechodzą rozłąkę z rodzicami w dalszej perspektywie. Czasem zdarza się płacz po dwóch, nawet trzech tygodniach pobytu w przedszkolu.

Warunkiem pozytywnej adaptacji przedszkolnej przede wszystkim jest ugruntowanie się w dziecku przekonania, że rodzic nie odchodzi na zawsze, że wróci po niego, pomimo, iż akurat w tym momencie fizycznie nie jest przy nim obecny. Prędzej czy później, w wyniku codziennych doświadczeń, dziecko zauważy tę zależność, więc po prostu trzeba uzbroić się w cierpliwość. Jak każde trudne doświadczenie, przez które się przejdzie, także i to, zdobyte w trakcie adaptacji do przedszkola, ma dużą wartość – uodparnia emocjonalnie, wzmacnia w dziecku poczucie wiary w siebie i otwiera mu drogę do dalszego rozwoju.

Pierwsze dni w przedszkolu – o czym warto wiedzieć?

  • Rodzice muszą być pewni swojej decyzji o posłaniu dziecka do przedszkola. W obecności dziecka nie powinni poddawać w wątpliwość tego, czy dobrze czy źle robią. Dziecko momentalnie wyczuje nasze wahanie, co z pewnością nie pomoże mu w adaptacji.
  • Mów pozytywnie o przedszkolu, ale nie idealizuj go zanadto. Przedstaw je jako przyjemne miejsce, w którym będzie spotykał się z rówieśnikami i uczył mnóstwa nowych rzeczy.
  • Opowiedz dziecku o tym jak sam chodziłeś do przedszkola w dzieciństwie. Co wspominasz najmilej?
  • Jeśli to możliwe, rozsądnym pomysłem jest odprowadzanie dziecka w tych pierwszych dniach przez tatę z uwagi na mniejszą dozę emocjonalności, która często towarzyszy relacji z matką.
  • Pozwól dziecku zabrać do przedszkola ukochanego misia lub inną zabawkę. Dzięki temu nie będzie się czuło osamotnione.
  • Nie przedłużaj pożegnań i nie roztkliwiaj się przy dziecku.
  • Nie zabieraj dziecka do domu, kiedy płacze przy rozstaniu. Jeśli zrobisz to chociaż raz, będzie wiedziało, że łzami można wszystko wymusić.
  • Początkowo odbieraj dziecko wcześniej i stopniowo wydłużaj jego pobyt.
  • Zapewniaj dziecko, że wrócisz po niego, podając porę przybycia, np. po obiedzie. Niezwykle istotne jest spełnianie tych umów od samego początku. To budzi zaufanie i dziecku łatwiej rozstać się z rodzicem, który każdorazowo przychodzi po niego w ustalonym czasie.
  • Jeśli to możliwe przez początkowy okres nie przychodź po dziecko jako ostatni.
  • Zadbaj o wygodne ubranie dziecka. Pozostaw w szafce w szatni dodatkowe ubrania na zmianę.
  • Nie zmuszaj dziecka  do  tego by  zawsze  od razu opowiadało o tym, co wydarzyło się w przedszkolu. Z czasem maluch sam zacznie opowiadać o swoich przeżyciach.
  • Warto nawiązać kontakt z wychowawcą grupy. Nauczyciel chętnie poinformuje rodzica o tym, jak dziecko zjadało posiłek, jak się zachowywało, jak radzi sobie podczas zabaw z rówieśnikami.
  • W żadnym wypadku nie straszmy dziecka przedszkolem, stosując ostrzeżenia typu: „Jak nie będziesz mnie słuchał, to w przedszkolu Cię nauczą” itp.

Pamiętaj! Każda zmiana daje szansę na rozwój

Posyłając dziecko do przedszkola nie traktujmy tego w kategoriach smutnej konieczności. Zauważmy pozytywne aspekty dokonującej się właśnie zmiany w życiu naszego dziecka. Zdobyte w przedszkolu doświadczenia są jedyne w swoim rodzaju. Grupa przedszkolna daje możliwość poznania podstawowych zasad życia w społeczności. Zasady obowiązujące w kontaktach z ludźmi musi poznać każdy i przedszkole bardzo się w tym przydaje. Dziecko nauczy się nie tylko współpracy z rówieśnikami, nabierze odwagi i wiary we własne możliwości, ale zyska o wiele więcej. Przedszkole stanowi doskonałe przygotowanie do szkolnych obowiązków. Dziecko uczy się koncentracji, wypełniania poleceń, rozwija samodzielność.

Zatem potraktujmy czas adaptacji jako coś naturalnego, co pomimo trudnych początków za jakiś czas zaprocentuje.

Opracowanie: Anna Witkowska